 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
 |
 |
|||
|
كرمان
تاريخچه كرمان
در مدارك تاريخي و
جغرافيايي اسلامي، اين منطقه كرمان، كارمانيا، ژرمانيا، كرمانيا،
كريمان، كارماني و كرماني ذكر شده است. اگر كارمان را در كلمه در نظر
بگيريم (كار) به معني جنگ و (مان) به مفهوم محل است كه در مجموع معني
(جايگاه دلاوري و نبرد) دارد.
برخي از جغرافيادانان، نام قديم اين شهر
را گواشير (بردشير) خواندهاند.
گفته ميشود؛ گواشير همان (كورهاردشير)
يا شهر اردشير بوده است كه به تدريج به ( گواشير) تبديل شده است. به
استناد منابع تاريخي عرب و يهود، كرمان منسوب به كرمان بن هيتال بن
ارفحشه بن سام بن نوح است و نام آن در كتيبه بيستون به صـورت(يـوتـيـه)
ذكر شده است. در دوره سـاسـانـيـان فـرمـانـرواي كــرمـان، عـنـوان
شـاه داشـت، چـنـانـکـه بـهـرام چهار(388-389 ميلادي) به مناسبت اينكه
در زمان پدرش والي كرمان بود به كرمانشاه (شاه كرمان) معروف بود. در
اين دوره سيرجان مهم ترين ناحيه كرمان محسوب ميشد.
مراکز تاريخي و باستاني
آب انبار علي مردان خان
اين آب
انبار در مجموعه گنجعلي خان كرمان واقع شده است. ميزان بارندگي كم و
فقدان آب انبار تاريخي عليمردان (پسر گنجعلي خان) كه داخل بازار مسگري
غربي واقع شده، داراي ويژگيهاي معماري جالبي است كه توجه بينندگان را
به خود جلب ميكند. تاريخ كتيبه موجود بناي مذكور 1209 هجري قمري است.
اين بنا
در ضلع شرقي ميدان گنجعلي خان واقع شده و روزگاري مدرسهاي پر رونق بود
كه بعدها به كاروانسرا تبديل گرديده است. بر كاشيهاي كتيبه سر در آن
تاريخ 1007 هجري قمري مطابق با 1598 ميلادي نقش بسته و معمار آن محمد
سلطاني يزدي بوده و مساحت آن 724 متر مربع ميباشد. حجرههاي متعدد آن
در دو طبقه با شيوه معماري زيبايي طراحي شدهاند.
اين بناي
تاريخي در حال حاضر محل سازمان ميراث فرهنگي كرمان و دفتر مطالعات فني
جهاد دانشگاهي است. نماي داخلي و خارجي اين مدرسه، كاشيكاري معرق
ميباشد كه از عهد صفوي به يادگار مانده است.
مدرسه حياتي
مدرسه
حياتي سومين مدرسه داخل بازار است. سر در آن كاشيكاري است و دو صحن و
حجرههاي آن يادآور معماري عصر قاجاريه است و از مدارس بزرگ و تاريخي
كرمان به شمار ميرود.در جوار اين مدرسه محوطهاي بازتر از بازار وجود
دارد كه مشابه چهار سوق است و بدون سقف ميباشد كه در اصطلاح محلي به
آن قيصريه ميگويند.
مدرسه شفيعيه اين مدرسه كه در سمت راست بازار اختياري واقع شده، به همت ميرزا محمد شفيع از نوادگان گنجعليخان احداث شده است.
مدرسه ابراهيمخان اين مدرسه به فرقه شيخيه تعلق دارد. پلان آن به شكل مستطيل و دو طبقه است كه حجرههايي در اضلاع دروني آن تعبيه شده است. عناصر كاركرد فضايي مدرسه عبارت است از حجره، محل تدريس، كتابخانه، مسجد، اتاقهايخادم، چراغدار، آبكش و سرويسهاي بهداشتي. اين ساختمان از شاه نشين و محراب، ايوانچهها و غرفههاي اطراف آن تشكيل شده است. تزئينات نماي داخلي بنا، كاشي هفترنگ با نقش گل و بوته، گلدان و باغ، مقرنسكاري وگچبري ميباشد. تاريخ كاشيكاري اين مدرسه1230 هجري قمري است. رفيعترين و زيباترين بادگير كرمان در اين مدرسه تعبيه شده است. همچنين ايوان شرقي و برج ساعت اين مدرسه كاشيكاري و چشماندازي زيبا دارد.
مقبره خواجه اتابك
مقبره
خواجه اتابك كه در محله جنوب شرقي نزديك مسجد بازار قرار دارد، از
بناهاي ارزنده دوره سلجوقي در قرن ششم هجري است. نماي داخلي و خارجي
بنا به وسيله گچبري و آجركاري منظم تزئين شده است. مقدار زيادي از
گچبريها به مرور از بين رفته، حتي سقف مقبره حدود چهل سال قبل فرو
ريخته و پوشش مجدد آن به وسيله اداره باستانشناسي انجام شده است.
از آثار با ارزش بناي مقبره خطوط كوفي و ثلث آن ميباشد كه با گچ و آجر در نماي داخلي آن به كار رفته است.
در شرق كرمان و در امتداد خيابان زرسيف، به طرف مسجد صاحب الزمان، گنبد سنگي بزرگي پا بر جاست كه به (گنبد گبري) نيز شهرت دارد. پلان گنبد هشت ضلعي است و طاقنماهاي متعددي دارد. مصالح آن سنگ و گچ است و گنبد آن كه الحاقي به نظر ميرسد از آجر ساخته شده است. شيوه سبك معماري آن گوياي تعلق آن به اواخر عصر ساساني است كه يا احتمالاً اوايل اسلام تعمير و مرمت شده و يا با الهام از معماري ساساني بنا گرديده است.
گنبد سبز
گنبد سبز
از بناهاي قرن هفتم هجري شهر كرمان است كه به قپه سبز نيز شهرت دارد.
اين اثر از بقاياي مدرسه و آرامگاه قراختائيان كرمان به يادگار مانده
كه در اثر زلزله 1314 هجري قمري قسمت اعظم آن ويران شد. در حال حاضر
فقط سر در ورودي مدرسه باقي مانده است. بقاياي ديوارهاي آن و همچنين
آرامگاه، زير ساختمانهاي مسكوني مدفون شده است. سقف ايوان آن بر اثر
زلزله فروريخته و در دوران بعد بازسازي شده است. زيباترين قسمت ايوان
كاشيكاري معرق آن است كه در نوع خود بينظير است.
گنبد
مشتاقيه در فلكه مشتاقيه كرمان قرار دارد و در دوره قاجاريه احداث شده
است. سه گنبد بر روي سه مقبره به نام مشتاق عليشاه، شيخ اسماعيل و كوثر
عليشاه بنا گرديده است. مشتاق عليشاه از گروه متصوفان قرن سيزدهم هجري
است كه در اواخر زمستان سال 1206 هجري قمري سنگسار شده است. جرم مشتاق
اين بود كه قرآن را با نواي سهتار ميخواند. گنبدي كه بر روي مزار
مشتاق قرار دارد، در 1260 هجري قمري بنا گرديده است. از جمله آثار هنري
مقبره فوق كاشيكاري و تزئينات داخل آن است. جاذبه هاي طبيعي
شهر ماهان در 35 كيلومتري جنوب شرقي شهر كرمان در مسير راه كرمان به بم واقع شده است. اين شهر زيبا كه در دامنه ارتفاعات قرار گرفته از چشمهها و آبهاي فراوان برخوردار است. در 6 كيلومتري جنوب ماهان باغي زيبا و بزرگ با ساختماني جالب وجود دارد. اين ساختمان زيبا و ييلاقي در دوره قاجاريه بنا گرديد.
شهر ييلاقي جوپار
با مناظري زيبا در جنوب كرمان قرار دارد كه با جادهاي آسفالته به
كرمان و ماهان مرتبط ميشود. اين ناحيه پاركي زيبا و باغهايي جالب و
ديدني دارد. مقبره مطهر امامزاده حسين كه گفته ميشود فرزند موسيبنجعفر(
ع ) است، در آنجا قرار دارد و زائرين زيادي جهت زيارت به آنجا ميروند.
جوپار ييلاق با صفايي است و شهركي نسبتاً آباد به شمار ميروند. انگور
جوپار بسيار مرغوب و معروف است.
راين يكي از ييلاقات شهرستان كرمان ميباشد كه فاصله آن تا كرمان 110 كيلومتر و تا بم 120 كيلومتر است و از نقاط خوش آب و هواي استان به شمار ميرود. راين در دامنه قله كوه هزار قرار دارد كه بلندترين قله استان و سومين قله ايران با ارتفاع 4450 متر است. اين كوه در اكثر ماههاي سال پوشيده از برف است و آبشاري زيبا در آن واقع شده است. در راين درختان چنار كهنسال و ستبري وجود دارد كه بسيار ديدني هستند. Back◄
|
